الفِطَحْل - ج فَطَاحِل [ فطحل ] : سيل بزرگ ؛ « جَمَلٌ فِطَحْلٌ » : شتر درشت و فربه « زَمَنُ الفِطَحْل » : تاريخ باستان دور و گويند به معناى دَهر است قبل از خلقت انسان ؛ « فَطَاحِلُ العُلَماءِ » : بزرگان دانش . فَطَرَ - - فَطْراً الشيءَ : آن چيز را دو نيم كرد ، - نَابُ الْبَعير : دندان شتر درآمد ، - العجينَ : از خمير فطير نان پُخت ، - فَطْراً و فِطْراً و فُطُوراً الصّائِمُ : روزه دار افطار كرد ، - فَطْراً الأَمْرَ : كار را اختراع كرد و ساخت . فُطِرَ - على : بر چيزى عادت كرد ، تمايل طبيعى به چيزى داشت . فَطَّرَ - تَفْطِيراً [ فطر ] الشيءَ : آن را شكافت و به دو نيم كرد ، - الصَّائِمَ : روزه دار را وادار به افطار نمود ، به روزه گير افطارى داد . الفُطْر - لغتى است در ( الفِطْر ) ، آنچه از گياهان كه باز شوند ، - ( ن ) : نوعى گياه است كه بطور طبيعى بر روى شاخه‌هاى درخت يا زمين روئيده مىشود ، نوعى ديگر از گياه است سفيد رنگ مُتمايل به تيره كه خوشبو و قابل خوردن است . الفَطْر - مص ، - ج فُطُور : شكاف و شكستگى . الفِطْر - مص ، دانهء انگور كه تازه برآمده باشد ؛ ( عيدُ الفِطْر ) : عيد فطر ، عيد مسلمانان پس از پايان ماه رمضان كه مُطابق با روز اوّل ماه شوال است . الفُطْرَة - شكاف ، واحد ( الفُطْر ) است . الفِطْرَة - ج فِطَر : صفت طبيعى هر موجودى در آغاز خلقت و آفرينش ، صفت ، سرشت ، دين ، سنّت ، اختراع و ساختن . فَطَسَ - - فُطُوساً : بدرود زندگى گفت ، مُرد . فَطِسَ - - فَطَساً : استخوان بينى او فرو رفت ، نتوانست نفس بكشد . فَطَّسَ - تَفْطِيساً [ فطس ] ه : او را تلف كرد ، كُشت . الفَطْسَاء - مؤنّث ( الأَفْطَس ) است . الفَطَسَة - فرورفتگى استخوان بينى . فَطَمَ - - فَطْماً الولدَ : بچّه را از شير گرفت ، - ه عَنْ العَادةِ : عادت او را ترك داد ، - الْحَبْلَ : ريسمان را بريد . فَطَّمَ - تَفْطِيماً [ فطم ] الشجرُ : ميوه اى بر روى درخت نماند ، - المَوسِمُ : فصل و موسم چيزى پايان يافت ، ( اين تعبير در زبان متداول رايج است ) . فَطَنَ - - فَطْناً و فِطْناً و فُطْناً و فَطَناً و فُطُناً و فِطْنَةً و فَطَانَةً و فِطَانَةً و فُطُونَةً و فَطَانِيَةً و فِطَانِيَةً للأمرِ و به و إليه : به آن چيز پى بُرد ، آن را دانست و شناخت . فَطِنَ - - مرادف ( فَطَنَ ) است . فَطُنَ - مرادف ( فَطَنَ ) است . فَطَّنَ - تَفْطِيناً [ فطن ] ه بالأَمر و له و إليه : او را فهمانيد و دانا كرد ، - التلميذَ : دانش آموز را باهوش و دانا كرد . الفَطْن - ج فُطْن و فُطُن : به معناى ( الفاطِن ) است . الفَطُن - ج فُطْن و فُطُن : مترادف ( الفَاطِن ) است . الفَطِن - ج فُطْن و فُطُن : مترادف ( الفَاطِن ) است . الفِطْنَة - ج فِطَن : مهارت و فهميدن . الفُطُور - آنچه از غذا كه در آغاز و يا نيمه روز خورند . اين كلمه در زبان متداول رايج است . الفَطُور - غذاى صبحانه . الفَطُورِيّ - مرادف ( الفَطُور ) است . الفَطُون - ج فُطْن و فُطُن : مرادف ( الفَاطِنَ ) است . الفَطِير - شير به هنگام دوشيدن از پستانِ دام ، آنچه كه براى بدست آوردن آن شتاب شود ؛ « رأيٌ فَطيرٌ » : امرى بديهى كه نياز بديدن ندارد ؛ « عَجينٌ فَطيرٌ » : خميرى كه هنوز جا نيفتاده باشد ؛ « خُبْزٌ فطيرٌ » : نان تازه ؛ « عيدُ الفَطير » : يكى از اعياد يهود است . الفَطِيرَة - ج فَطَائِر ( ط ) : نان لقمه اى ، خمير آغشته به چربى يا روغن زيتون . الفَطِيم - ج فُطُم : مرادف ( المَفْطُوم ) است . الفَطِين - ج فُطُن : مرادف ( الفاطِنَ ) است . فَظَّ - - فَظَاظَةً و فِظَاظاً و فَظَظاً [ فظَّ ] : خشن و بد اخلاق شد ، - - فظَّاً : از آب ذخيره شده در شكنبهء شتر در بيابان خشك آشاميد . الفَظَّ - [ فظَّ ] : مص ، - ج افْظَاظ : مرد سنگدل و بد زبان و بد اخلاق ، ج فِظَاظ و فُظُوظ : آبى كه در شكنبهء شتر ذخيره شود و به هنگام تشنگى در بيابان با پاره كردن شكم شتر آن را مىنوشند ، - ( ح ) : نوعى گُراز ماهى يا فيل ماهى دريائى كه به خوك شباهت دارد . فَظِعَ - - فَظَعاً فلانٌ بالأمر و من الأَمر : كار بر او سخت شد و قابل تحمّل نبود ، - الإِنَاءُ : ظرف پُر شد . فَظُعَ - - فَظَاعَةً الأَمرُ : زشتى و پليدى چيزى به اندازه اى زياد شد كه از حد گذشت . فَظَّعَ - تَفْظِيعاً [ فظع ] الأَمرَ : كار را سخت و ناروا كرد ، در پليدى و زشتى كار اصرار ورزيد . الفَظِع - « أمرٌ فَظِعٌ » : كار بسيار زشت كه بىاندازه ناپسند باشد . الفَظِيع - « أَمْرٌ فظيعٌ » : مرادف ( فَظِعٌ ) است . الفَعَال - كار نيك ، كرم و بخشش . اين كلمه در خير و شرّ نيز به كار برده مىشود . الفِعَال - جمع فِعْل است ، كارى كه كنندگان بسيار داشته باشد « فِعالُ الفأسِ » : دستهء تيشه . الفَعَّال - نافذ و مؤثّر ، آن كه بسيار كار كند . الفَعَّالِيَّة - پُركارى و فعاليّت . فَعَلَ - - فَعْلًا : انجام داد ، مرادف ( عَمِلَ ) است . فَعَّلَ - تَفْعِيلًا [ فعل ] البيتَ الشعْريَّ : بيت شعر را تقطيع و وزن آن را با ( ف ع ل ) پيدا كرد . الفِعْل - ج فِعَال و أَفْعَال و جج أَفَاعِيل : مرادف ( العَمَل ) است ، اسم است از ( فَعَلَ ) ؛ ( فِعْلًا وَبِالفِعْل ) : در واقع ، در حقيقت . الفَعْلَة - اسم مرة از ( فَعَلَ ) است ؛ « كانَتْ مِنْه فَعْلَةٌ حَسَنَةٌ او سَيِّئَةٌ » : كارى كرد كه